Het heeft een tijdje geduurd voor het ons duidelijk werd: Wat had Santiago nu met een St-Jacobsoester te maken?? En zoals je hier bij de slager enkele “San Jacobo’s” kunt bestellen (gepanneerde varkenslapjes gevuld met ham en kaas), dachten we jaren lang dat het over twee verschillende heiligen ging.

Santiago is, naar we weten (God en andere lezers: vergeve ons onze beperkte kennis betreffende), een van de enige heiligen die zijn titel in zijn naam wist te verwerken, een beetje zoals Sinterklaas. Origineel komt de naam van het hebreeuws: Yeagob, wat betekent: ‘God zal ‘t u lonen’, verbasterd oa tot Yagob, Jacob, verlatijnsd tot Jacobus en verspaansd tot Jacobo (spreek uit: Chacobo).
Eens apostel en dus heilig verklaard, werd dat Sant Yago en dan is de stap naar Santiago zo gezet.
De gallicische Vieira, de lekkere St-Jacobsoester draagt ook de wetenschappelijke naam: Pecten jacobaeus en werd al vrij snel het symbool van de ‘Ruta Jacobea’.

Een nogal straf verhaal ligt aan de katholieke oorsprong van het bedevaartsoord en zijn aantrekkingskracht; misschien de moeite waard om even samen te vatten:
Yeagob de apostel dus, naar ‘t schijnt de broer van Johannes de doper, had na de dood van Jezus – inderdaad omstreeks 33 n. Chr. – het plan opgevat het evangelie te gaan verkondigen en reisde daarvoor helemaal naar Spanje, meer bepaald naar de monding van de rivier Ulla in Galicia. Veel aanhang had hij daar niet en onverricht ter zake keerde hij terug naar Palestina waar hij prompt ingerekend werd door Herodes die hem, na wat gefolter, liet onthoofden. We schrijven 44n.chr.
Herodes verbood zijn begrafenis maar Jacobs’ plaatselijke discipelen ontvreemden bij nacht zijn lichaam en brachten het naar de kust waar zomaar een boot zonder bemanning lag te wachten. Op die boot stond een marmeren sacofaag klaar waar ze het lichaam, met het hoofd onder de arm, in borgen. De boot vertrok – nog steeds onbemand – en kwam helemaal op zijn eentje aan bij de monding van de Ulla waar het de rivier opzeilde tot aan de haven van Iria Flavia, de toenmalige hoofdstad van Galicia, toen nog bezet door de Romeinen. Zijn schaarse plaatselijke volgelingen brachten de marmeren kist naar een begraafplaats in de buurt, waar alle christelijke bijeenkomsten door de Romeinen verboden en vervolgd werden.
De plek raakte daardoor vergeten toen plots, bijna 800 jaar later, een eremita – laat ons zeggen: een kluizenaar-pater, Pelayo genaamd – op die plek vreemde lichtschijnselen, alle soorten vallende en stilstaande sterren en een soortement engelengezang waarnam (die sobere tiepen werden nochthans verondersteld niet te drinken of te roken). Hij waarschuwde de plaatselijke bisschop van Iria Flavia, Teodomiro – de heidense Romeinen hadden in die tijd al niets meer te zeggen en de verspreiding van het christendom kon zijn gang gaan – en samen gingen ze een kijkje nemen. Daar vonden ze een (DE) marmeren sarcofaag en de beenderen werden prompt herkend als die van onze arme apostel, mede dankzij de verweerde inscripties op het sluitstuk. Dit blijde nieuws werd aan de spaanse koning Alfonso II doorverteld, die meteen – na een bezoekje terpaatse – apostel Santiago bombardeerde als Patroonheilige van het toenmalige Koninkrijk. Het hele terrein kreeg de welluidende latijnse naam Campus Stellae (het veld met de sterren) waar Compostela uiteindelijk haar naam aan dankt.

Santiago is nog steeds de patroonheilige van het huidige Spanje en wordt gevierd op 25 juli, nationale feestdag.
Je moet het maar doen, Tedju!! Chapeau Santi!!

Zoals een Gents (?) spreekwoord luidt: ‘Is ‘t nie waar, ‘t is toch goed gevonden…’ (maar ik zit er voor niks tussen!)

Maar natuurlijk is het waar, niewaar Jaak?

Je komt er nog weinig andere zotten tegen sinds ze de nieuwe peperdure A12-autoweg Pamplona-Estella-Logroño hebben aangelegd (1miljoen€/300m), behalve de eeuwige Pelgrims natuurlijk. Er stond er eentje te liften, met zijn duim als verlengde van zijn wandelstok, waaraan zijn St-Jacobschelp bengelde. De broeierige hitte deed me op de rem trappen. De parijzenaar moest op 31 augustus in Compostela staan en daarmee wou hij de resterende 730Km een beetje zeuren met af en toe te liften. En dan thuis lopen bluffen over hoe verhelderend en louterend die uitputtende wandeltocht wel is. Tarara!
Ik zette hem af in Estella, bespaarde hem 35Km boetedoening (graag gedaan) en zou het niet doorvertellen in ruil voor een pint, die ik weigerde. Zodoende…

Aangetrokken door de mystiek, de legendes en de weergalloze schoonheid van de ong. 1.000 Km lange bedevaart beginnen elk jaar nog steeds vele duizenden gelovigen – en ook mindere goden – aan dit avontuur, waarvan een goed deel de eindmeet niet haalt. Tenminste, niet op de manier die ze voor ogen hadden.

We leven nu al zo lang op een boogscheut van de befaamdste, oudste en langste pelgrimsroute van Europa en we hebben er nog nauwelijks aandacht aan besteed. Zonde…
De authentieke opdracht bestaat uit het afstappen van de route, vertrekkend uit een van de vele startpunten in de Pyreneeën, langs talloze kapellekes, romaanse kerkjes, kloosters en cathedralen; met een minimum aan bagage en op een zo sober mogelijke manier: slapend op britsen, in dikwijls gemeenschappelijke slaapzalen van de erkende Camino-albergues met elementair sanitair en voor een appel en een ei… Daarvoor moet je wel je pelgrimspasje kunnen voorleggen dat overal wordt afgestempeld.

De ruim duizendjarige geschiedenis van ‘El Camino de Santiago’ heeft meerdere versies voortgebracht die convergeren in Pamplona, Puente La Reina en Estella. Dit laatste stadje, hier 15Km vandaan, heeft als vaste stopplaats zelfs haar bestaan te danken aan de niet aflatende stroom pelgrims wat zorgde voor een florerende bedrijvigheid dat de middeleeuwse katholieken er toe aanzette tientallen (Romaanse) kerken, kloosters en kerkjes te bouwen: San Pedro, San Miguel, San Blas,… en uiteraard ter ere van de Heilige Maagd in al haar ontelbare gedaantes: Eunate, Puy, Pilar, Iranzu, Irache,… Bijna alle vroeg-christelijke tempels werden gebouwd op de fundamenten van eerdere, heidense bouwsels, waarvan de bijzondere eigenschappen zonder meer werden overgenomen en gekerstend: een geneeskrachtige bron, een eeuwenoude eik, vreemde verschijnselen.

Eindoel: – zoals bekend – Santiago de Compostela in het verre Galicia, waar een bangelijk indrukwekkende Kathedraal op hen wacht. Zelden kan je nog zo de devote sfeer van Katholieke beleving meemaken als daar: mensen die in trance de monumentale trap beklimmen, die zich al huilend voor het altaar werpen, de zijbeuken met om de 5 meter een biechtstoel, zonder fout allemaal bezet door een priester en voor elke biechtstoel een rij prevelende wachtenden. Werkelijk een adembenemende ervaring.

(wordt weerom vervolgd)